Jack Koehorst

Paaszondag 2006

voor mijn moeder

en de zon schijnt hoog, wit en goud,
achter een doorzichtige bruidssluier;
het voorjaar explodeert uit de grond -
een prachtige dag om heen te gaan.

bomen bekronen een nieuwe lente,
een vliegtuig snijdt strepen in ‘t blauw,
twee eksters werken aan hun huis -
een hele mooie dag om te vertrekken.

boven op een ster, die hij voor hen kocht,
zit hij glimlachend, voldaan te wachten;
een man van weinig woorden, knipoogt hij.

zij, hij samen op een ster, hand in hand,
en aan de overkant: nog meer sterren;
soms licht die ene ster heel even op…

(16 april 2006)

Vrijheid delen is de kunst

wil jij sterven voor onze vrijheid?
vraagt mijn vader, een dag als vandaag
je leven laten op de Grebbeberg?
je ziel in Indië, je hart in Korea?
je benen in Kosovo, je ogen in Irak?
of wil jij liever sterven in Kaboel?

mijn adem houdt stil in mijn mond,
aan zo’n vraag denkt een vredeskind,
een zoon van de wederopbouw,
een wel varende babyboomer,
uitgeloot voor de krijgsmacht,
tijdens die andere 364 dagen niet.

alle namen ken ik uit de verhalen:
zij zijn niet meer dan stille beelden
in boeken, in tijdschriften en op tv.
op mijn netvlies beklijft een Capa-foto:
een sneuvelende Spaanse soldaat
in die verwegge Picasso burgeroorlog.

ja, de tweede grote oorlog, natuurlijk,
van de achttien doden van Jan Campert,
die ken ik van de boeken van Lou de Jong,
van Jan Pressers honderdduizend joden,
van Grebbeberg, hongerwinter en razzia’s;
toch is het allemaal van voor mijn tijd.

maar, de oorlog echoot in mijn hoofd!
elke dag komt er een nieuw geluid bij,
weer een indringende ‘world press’ foto.
alleen… verdwijnen de gesneuvelden
niet meer in een naamloos graf, maar
komen thuis in een vlagbedekte kist.

de oorlog wordt neergeschreven door
bovenbazen, bureaucraten en soldaten;
verloren door al vergeten martelaren,
gewonnen door gebeeldhouwde iconen.
want oorlog is een land vol dromen,
waar de zon helaas nooit onder gaat.

wil ik wel sterven voor onze vrijheid?
heb ik dat niet altijd al gedaan? toen
de Romein kwam, de vuige Spanjaard,
de Fransman en die vermaledijde Duitser,
die mijn vaders fiets meenam en zijn jeugd.
ben ik niet trouw naar ons Indië gegaan?

wil ik wel sterven voor onze vrijheid?
natuurlijk zal ik mobiliseren als
de Rus mijn achtertuin omploegt,
de Chinees zijn horden uitstuurt,
de Amerikaan landt op het strand.
ook al zou de uitkomst ongewis zijn?

natuurlijk wil ik vechten voor een wereld,
waar dichters hun gedachten vlechten
en vele woorden wijden aan hun muze?
wie wil er niet wonen in een paradijs
waar je vrij bent te luisteren naar anderen
en samen de vrijheid in vrede kunt delen?

Jack Koehorst,
4 mei 2005