Jan Bontje

4 februari 2005 - Allereerst wat haiku's en bontjes. De laatste zijn mijn eigen variant op de haiku. Ik begin in 1997 te publiceren in Weekblad de Botlek met het gedicht:

mooie staart, komeet!
hoort jouw sluier aan een bruid?
trouw jij eeuwigheid?

(1997) - (Weekblad de Botlek, 10-04-1997), door de redactie van dit weekblad "de eerste Bontje in een lange reeks" genoemd. Daarom ben ik de naam bontjes blijven gebruiken voor mijn eigenzinnige variant van de haiku, die zo nu en dan spot met de regels van de klassieke haiku (die immers altijd een natuurgedicht is). Mijn bontjes zijn verwant met de senryu, een variant op de haiku waarin eveneens andere onderwerpen dan de natuur aan bod komen en waarin ook humor een plaats heeft.

openingsgedicht:
kort gedicht na lang gedoe:
opening; gedicht

(1997) - geplaatst in Weekblad de Botlek 14-08-1997 en opgenomen in mijn eerste bundel "ZAL IK VOOR JOU EENS DICHTEN?" (uitgebracht in eigen beheer) 1ste druk dec. 1998; 2de druk jan.1999; 3de druk april 1999

prozawoord heelal
zou heel 't al omsluiten?
kom nou toch dichter

(1997) - Weekblad de Botlek 19-03-1998

zichtbaar in heelal
delen slechts van heel 't al
dicht-er open al!

(1997) - Weekblad de Botlek, 24-12-1997 en 02-04-1998

diepe asfaltscheur
wacht jij tot je gedicht wordt?
jij wordt ZO gedicht!

(1997) - gepubliceerd in Weekblad de Botlek van 26-06-1997; live voorgedragen op Radio Voorne op 19-09-1997; TXT-TV Spijkenisse 12/13/14-09-1998 en geplaatst op de poëgrafie website van Henk de Jong en Jan Bontje

walvis aangespoeld
machteloze vin halfstok
kleiner zijn we stil

(1997) - weekblad de Botlek 1 van 05-12-1997 en 18-12-1997; dit gedicht is ook geplaatst in het maandblad "Grasduinen" van maart 1999

Naast bontjes (haiku) schrijf ik ook light verse zoals quadreinen en quindreinen. Quadreinen zijn een eigen variant op het kwatrijn en door het quadrein met 1 regel uit te breiden ontstond het quindrein, met als rijmschema abab a of abba a. Nu eens hebben zij een titel, dan weer niet, net zoals het uitkomt. Deze quindreinen hebben meestal een satirisch karakter en snijden vaak actuele onderwerpen aan:

The universal soldier

De soldenier die heeft gemoord
wordt niet of slechts terloops gehoord
want achter de schermen heeft men de hand
in de nieuwe wereldbrand.
-
Gaan wij daar nóg steeds mee akkoord!?

Saddam staat nu voor het gerecht
En als je ’t mij vraagt: heel terecht!
Toch voelt het als een koude douche:
Hij staat daar immers zonder Bush!?
-
De hele wereld is diens knecht!

Waan van de dag

Al die vrouwen die zich verkloten
Door liposuctie of borstvergroten:
Wat moeten die ongelukkig zijn,
om zich dik te maken om zo’n stomme lijn!
-
Aan welk ziek brein is dat ontsproten!?

Lied

Bezuinigingen keer op keer:
De armoe slaat als hagel neer.
De oogst van honderd jaren strijd
Zijn wij straks allemaal weer kwijt.
-
Hoe ging dat strijdlied ook alweer…!?

Alexandrië

Zijn boekerij is ooit verbrand,
Maar eeuwen later meldt de krant
Iets wat des lezers aandacht trekt:
De ‘bieb van Alex herontdekt!’
-
Wie weet wint tóch nog het verstand…

Een paar quadreinen:

Wat denkt u van die moslima?
Die heult vast met haar schoonpapa!
Dat is terreur, wat ik je zeur!
Die wijzen wij terstond de deur!

Een Don Juan met donderlach
werd ooit beroemd als Don der Dag.
En waar je hem sindsdien ook zag:
steeds was het op een donderdag

Pyrrusoverwinning?

Als ‘Damocles’ mijn hart doorklieft,
en de Dood zich in mijn lijf plant,
dan grijns ik: "Kom dan alsjeblieft.
Jij wint, maar ik kom in de krant!"

Is kernenergie de dood van heer Hugo waard?
Wie niet zee, land en Leiden ontzet wil laten lijden
moet aan de Vecht, in Knokke en Strijen strijden
want kernenergie ís geen dode waard!

De eunuch gaf een hintje:
"Ik wil zo graag een kindje!"
Zijn vrouw zei "Mooie prater,
Wat sla je weer een flater!"

eens wilde ik qua trein
wat verder dan den Haag:
dus schreef ik een kwatrijn
en droomde mij tot Praag

Dit quadrein is dertig jaar na de Praagse lente van 1968 geschreven. In die tijd reisde ik dagelijks per trein tussen Den Haag en Rotterdam i.v.m. mijn tewerkstelling als gewetensbezwaarde. Hij is o.a. geplaatst in dagblad "metro" (13-12-2001); op de site "Poetry Alive" (2 december 2001); op de website www.taalkabaal.nl en in "Koppeling – Weekblad voor de Nederlandse Spoorwegen", nummer 1705, jaargang 41, 6 december 2002.

In een iets gewijzigde vorm is hij opgenomen op de Scheurkalander 2003 van Uitg. Liverse (niet in de handel):

ik wilde eens qua trein
wat verder dan den Haag
dus schreef ik een kwatrijn
en treinde door naar Praag

Ook clerihews vloeien zo nu en dan uit mijn pen:

De filosoof Martin Buber
was in geen enkel opzicht een sloeber.
Hij nam het in zijn denken op voor jou en mij:
voor hem was de mens een Gij.

Gaudí, de grote bouwer,
werd de Kerk steeds trouwer.
Hij bouwde ‘werelds’ maar bleef Catalaans, eentalig,
en verdomd, Rome verklaarde hem zalig.

Sommigen vinden dat je geen aforismen moet schrijven, althans: ze niet moet publiceren omdat ze de context missen van een gedachteproces. Welnu, ik denk daar anders over. Daarom toch enkele aforismen en one-liners:

Een boekhandel is net een martelkamer: je wordt lekker gemaakt met boeken die je toch niet allemaal kunt kopen.

11 September 2001 kwam niet uit de lucht vallen…

Het koninklijk huis: te waar om mooi te zijn…

Bush aan de macht: Amerika is in alle staten.

Waren mensen dieren, dan waren het geen beesten... (deze staat ook op de filosofie website www.websophia.com)

http://Janbontje.web-log.nl